POBJEDNIČKO RJEŠENJE POTPISUJE ITALIJANSKI STUDIO VG13 ARCHITECTS
Prvu nagradu na međunarodnom konkursu za idejno arhitektonsko-urbanističko rješenje stadiona Maksimir i Sportsko-rekreacijskog centra Svetice osvojio je italijanski studio VG13 Architects Studio Associato. Autori prvonagrađenog rada su arhitekte Tommaso Fantini i Alberto Rossi, dok su u izradi projekta učestvovali Nicola Andjelic, Giovanni Campagna, Niccolò Pasti, Tommaso Sala i Massimiliano Selenati.
Konkurs su pripremili Vlada Republike Hrvatske i Grad Zagreb, u saradnji sa Društvom arhitekata Zagreba, koje je sprovelo konkursni postupak. Bio je otvoren od 20. marta do 17. jula 2026. godine, a rezultati su predstavljeni 24. septembra u Zagrebu.
Pobjedničko rješenje zasniva se na otvorenoj arhitektonskoj kompoziciji, u kojoj konstrukcija postaje jedan od glavnih elemenata oblikovanja stadiona. Umjesto zatvorenog, kompaktnog volumena, projekat karakterišu velike horizontalne površine, izražena konstruktivna struktura i otvorenost prema okolnom prostoru.
Predsjednik ocjenjivačkog suda, arhitekta Toma Plejić, istakao je da je riječ o radu „potpuno drukčijem od ostalih 87“. Prema njegovim riječima, novi stadion nije zatvoreni volumen, a pobjedničko rješenje inspiraciju pronalazi u istoriji same lokacije i nasljeđu stadiona Vladimira Turine.
Pobjednički projekat uspostavlja i vezu sa arhitektonskim nasljeđem Maksimira, prepoznajući vrijednosti nekadašnjeg stadiona i reinterpretirajući ih kroz savremeni arhitektonski izraz.
MAKSIMIR: OD IKONE JUGOSLOVENSKE MODERNE DO NOVOG STADIONA
Prije nego što je postao simbol višedecenijskih rekonstrukcija, nedovršenih građevinskih zahvata i dotrajale sportske infrastrukture, zagrebački Maksimir predstavljao je jedno od značajnih ostvarenja sportske arhitekture na prostoru nekadašnje Jugoslavije.
Originalni projekat stadiona nastao je 1946. godine, prema zamisli arhitekata Vladimira Turine i Franje Neidhardta i konstruktora Eugena Erliha. Zamišljen kao otvorena sportska arena, sa tribinama prilagođenim konfiguraciji terena i pogledom prema Maksimirskom parku i Medvednici, stadion je predstavljao značajno ostvarenje jugoslovenske moderne arhitekture. Posebno se izdvajala zapadna tribina, čija je armiranobetonska konstrukcija bila izuzetno dostignuće tadašnje sportske arhitekture i građevinarstva.
Arhitektonski značaj Maksimira prepoznat je i na međunarodnom nivou. Projekat stadiona dobio je 1948. godine počasno priznanje na umjetničkom takmičenju Olimpijskih igara u Londonu, u kategoriji arhitekture, dok je Vladimir Turina za svoj rad na stadionu 1962. godine dobio Saveznu nagradu za arhitekturu.
Tokom narednih decenija, dogradnje i rekonstrukcije postepeno su mijenjale prvobitni koncept otvorene pejzažne arene, a stadion je izgubio veliki dio svog izvornog arhitektonskog identiteta.
Osam decenija kasnije, Maksimir se nalazi pred novom transformacijom. Novi stadion neće zamijeniti samo dotrajalu sportsku infrastrukturu već će zauzeti mjesto jednog od najznačajnijih ostvarenja sportske arhitekture nekadašnje Jugoslavije, čije nasljeđe predstavlja važan dio identiteta ove lokacije.
NOVI STADION KAPACITETA 35.000 GLEDALACA
Novi Maksimir planiran je kao savremeni fudbalski stadion kapaciteta oko 35.000 gledalaca, na lokaciji postojećeg stadiona GNK Dinamo.
Izgradnja novog objekta podrazumijeva uklanjanje postojeće stadionske infrastrukture i formiranje funkcionalno objedinjene cjeline, sa tribinama, sportskim i pratećim prostorima koji odgovaraju savremenim zahtjevima organizacije fudbalskih utakmica i međunarodnih takmičenja.
Poseban značaj projekta proizlazi iz njegovog položaja u neposrednoj blizini Maksimirskog parka, jednog od najprepoznatljivijih zelenih prostora Zagreba.
Odnos novog stadiona prema parku, okolnim saobraćajnicama i javnim površinama predstavlja važan dio urbanističkog koncepta budućeg kompleksa.
Pobjedničko rješenje kroz otvorenu konstrukciju i naglašenu horizontalnost uspostavlja arhitektonsku vezu sa originalnom idejom Maksimira, u kojoj je odnos sportskog objekta i prirodnog pejzaža imao ključnu ulogu.
NA KONKURSU UČESTVOVALI I ZAHA HADID ARCHITECTS I 3LHD
Međunarodni konkurs privukao je 88 radova iz više od 20 zemalja, među kojima su se našli i projekti poznatih arhitektonskih studija Zaha Hadid Architects i 3LHD, koji su nakon objavljivanja rezultata predstavili svoja konkursna rješenja.
Britanski studio Zaha Hadid Architects učestvovao je na konkursu, dok je zagrebački studio 3LHD takođe predstavio svoju viziju budućeg Maksimira. Njihovi projekti nijesu se našli među pet nagrađenih radova.
Prvu nagradu osvojio je italijanski studio VG13 Architects, dok je druga nagrada pripala belgijskom arhitektonskom studiju XDGA.
Treću nagradu osvojio je međunarodni tim koji čine Plan Común, Studio Muoto, DATA architectes, Beatriz Borque i Beatriz Saladich, sa nosiocima autorskih prava EGITURA i ATMOS LAB.
Četvrta nagrada dodijeljena je hrvatskim arhitektama Hrvoju Njiriću i Iskri Filipović, odnosno studiju njiric plus arhitekti, sa brojnim saradnicima iz oblasti arhitekture, projektovanja i inženjerstva.
Petu nagradu osvojili su arhitektonski timovi LAN i P2PA iz Francuske i Poljske.
O pobjedničkom rješenju odlučivao je devetočlani međunarodni žiri, kojim je predsjedavao hrvatski arhitekta Toma Plejić iz Studija UP, dok je potpredsjednik bio slovenački arhitekta Vasa Perović iz studija Bevk Perović arhitekti. Među članovima ocjenjivačkog suda bili su i belgijski arhitekta Kersten Geers iz studija OFFICE KGDVS, francuski arhitekta François Chas iz studija NP2F, kao i hrvatske arhitekte Mia Roth-Čerina i Nenad Fabijanić. Pored arhitekata, u žiriju su bili predsjednik GNK Dinamo Zvonimir Boban, ministar turizma i sporta Tonči Glavina i gradonačelnik Zagreba Tomislav Tomašević.
SPORTSKO-REKREACIJSKI CENTAR SVETICE KAO DIO ŠIREG URBANISTIČKOG KONCEPTA
Konkursni zadatak nije bio ograničen isključivo na projektovanje novog fudbalskog stadiona. Obuhvatio je i šire područje Sportsko-rekreacijskog centra Svetice, kao i saobraćajno čvorište Borongaj, sa ciljem sagledavanja budućeg razvoja ovog dijela Zagreba.
Konkursni program bio je podijeljen na dvije cjeline. Projektovanje stadiona Maksimir sprovedeno je kao konkurs za realizaciju, dok su Sportsko-rekreacijski centar Svetice i saobraćajno čvorište Borongaj obrađeni na anketnom nivou, radi istraživanja mogućih prostornih i urbanističkih rješenja.
Takav pristup omogućava da se budući stadion sagleda kao dio šire sportske i gradske infrastrukture, uz razmatranje njegovih veza sa okolnim javnim prostorima, sportskim sadržajima i saobraćajnom mrežom.
INVESTICIJA VEĆA OD 200 MILIONA EURA: IZGRADNJA PLANIRANA ZA 2029. GODINU
Izgradnja novog stadiona Maksimir predstavlja zajednički projekat Grada Zagreba i Vlade Republike Hrvatske.
Prema informacijama predstavljenim prilikom objavljivanja rezultata konkursa, sama izgradnja stadiona procijenjena je na približno 175 miliona eura bez PDV-a, dok bi ukupna vrijednost kompleksa, uključujući garažu, sportske terene i prateću infrastrukturu, trebalo da premaši 200 miliona eura.
Nakon završetka konkursa slijedi ugovaranje izrade idejnog, glavnog i izvedbenog projekta, pribavljanje potrebnih dozvola i priprema dokumentacije za javnu nabavku radova.
Prema najavljenoj dinamici, uklanjanje postojećeg stadiona trebalo bi da počne 2027. godine, dok je početak izgradnje novog kompleksa planiran za 2029. godinu. Završetak radova i otvaranje novog stadiona očekuju se do kraja 2030. godine, ukoliko realizacija bude tekla prema predviđenom planu.
Pobjedničko konkursno rješenje predstavlja osnovu za dalju projektantsku razradu, tokom koje će biti precizirani konstruktivni, tehnički i funkcionalni elementi budućeg stadiona.
Novi Maksimir tako predstavlja ne samo zamjenu postojećeg sportskog objekta već i novu etapu u arhitektonskoj istoriji jednog od najprepoznatljivijih sportskih prostora Zagreba. Na mjestu stadiona koji je svojevremeno bio međunarodno priznato ostvarenje jugoslovenske moderne nastaje novi kompleks, čiji će odnos prema pejzažu, konstrukciji i javnom prostoru odrediti arhitektonski identitet Maksimira u decenijama koje dolaze.
Komentari(0)